AK Parti hakkında açılan kapatma davasında sona yaklaşılıyor. Raportör Doç. Dr. Osman Can, raporunu tamamladı. Anayasa Mahkemesi üyelerine dağıtılan raporda Can, "AK Parti kapatılmamalı." dedi.

AK Parti'nin program ve eylemlerinin laikliğe aykırı olmadığını kaydeden Can, "Anayasa'nın 68. maddesinde belirtilen laikliğe aykırı fiillerin odağı haline gelmemiştir. Anayasa ve Siyasi Partiler Kanunu'na göre kapatmayı gerektirecek sebepler oluşmamıştır." tespitinde bulundu. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin, parti kapatma kararlarını İnsan Hakları Sözleşmesi'ndeki ifade ve örgütlenme özgürlüğü ilkesine aykırı bulduğuna da dikkat çekti. Can, raporunda, Yargıtay Başsavcısı Abdurrahman Yalçınkaya'nın iddianamesine, esas hakkındaki mütalaasına ve AK Parti'nin savunmalarına yer verdi. Siyasî yasak istenen 71 kişinin söz ve eylemlerini tek tek değerlendirdi.

Raportörün görüşleri üyeler açısından bağlayıcı değil. Üyelerin raporu okumasının ardından Mahkeme Başkanı Kılıç, bir toplantı günü belirleyecek. Kapatma kararı alınması için 11 üyeden 7'sinin oyu gerekiyor.

AK Parti'nin 3 Temmuz'da sözlü savunmasını yapmasının ardından gözler raportöre çevrildi. 13 gün boyunca çalışan Can, raporu dün akşam saatlerinde Anayasa Mahkemesi'ne teslim etti. Raporda, parti kapatma mevzuatıyla ilgili Anayasa, SPK ile AİHM ve AİHS hükümlerine yer verildi. Değerlendirme bölümünde kendi görüşünü açıklayan Can, AK Parti'nin faaliyetlerinin Anayasa'da güvence altına alınan düşünce ve ifade özgürlüğü kapsamında olduğunu belirtti. 2001'de Anayasa'da parti kapatmayı zorlaştıran düzenlemeler yapıldığına dikkat çekti. Odak olma halinin somut hale getirildiğini vurguladı. Yüksek Mahkeme'nin Hak ve Özgürlükler Partisi'nin kapatılmasını reddeden kararın gerekçesinden de alıntılar yaptı. Venedik Kriterleri'ne atıf yapan Can, partilerin ancak şiddeti savunma veya politik bir araç olarak kullanmaları durumunda kapatılabileceğine işaret etti. Rapordaki bazı ayrıntılar şöyle:

İfade özgürlüğü ağır yara alır

AK Parti'nin, söylem ve eylemleri, demokratik yaşam için 'açık ve yakın tehlike' oluşturmamaktadır. Partilere kapatma yaptırımının uygulanması halinde örgütlenme ve ifade özgürlüğü ağır bir müdahaleyle karşı karşıya kalacaktır. Partinin kapatılması halinde düşünce ve ifade özgürlüğünün sınırları ciddi ölçüde daralacaktır.

Eğitim özgürlüğü düzenlemesi laikliğe aykırı değil

Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilen 10. ve 42. maddelerdeki değişiklik, eşitlik ve eğitim hakkını pekiştiren, laiklik ilkesine aykırı olmayan bir düzenlemedir. Benzer değişiklik teklifleri partiler tarafından verilmiş, pek çok parti, üniversitelerde uygulanan kılık kıyafet yasağının kaldırılması gerektiğini savunmuştur. TBMM'nin yasama faaliyeti kapsamındaki değişiklik, kapatma gerekçesi olamaz. Partilerin ülke sorunlarına ilişkin farklı çözüm önerileri getirmesi, demokratik siyasi yaşamda üstlendikleri işlevin doğal sonucudur.

Cumhurbaşkanı yargılanamaz

Anayasa'nın 105. maddesine göre cumhurbaşkanı, 'vatana ihanet' suçu dışında yargılanamaz. Cumhurbaşkanı'na herhangi bir siyasi yasak verilmesi Anayasa'nın 'cumhurbaşkanının yargılanamayacağı' ilkesine aykırı olacaktır. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün dışişleri bakanlığı döneminde Türk okullarıyla ilgili gönderdiği genelge laikliğe aykırı değildir. Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi, Fethullah Gülen'in söz konusu iddiadan beraat ettiğine ilişkin karar vermiştir. Yargıtay tarafından da onanan karar Gül yönünden laikliğe aykırı eylem olduğu iddiasını ortadan kaldırmıştır. Gülen hakkındaki ceza davasında verilen beraat kararı Gül yönünden bir güvencedir.

Avrupa'da kapatma yok

Avrupa'da 50 yılda Almanya'da iki, İspanya'da bir parti olmak üzere sadece üç parti kapatıldı. Kapatılan bu partiler de terörle ilişkiliydi ve diktatörlüğü savunuyordu. Anayasa ve yasalarda siyasî partilerin varlıklarını sürdürmeleri esas, kapatılmaları ise istisna tutulmuştur.

Kılıç: YAŞ toplantısı bizi ilgilendirmiyor

Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç, AK Parti hakkındaki kapatma davasında kritik sürece girildiğini belirterek, önemli uyarılarda bulundu. Basın mensuplarından üyeleri rahat bırakmalarını isteyen Kılıç, Yüksek Askeri Şûra (YAŞ) toplantısının da mahkemeyi ilgilendirmediğini söyledi. Haşim Kılıç, Doç. Dr. Osman Can'ın hazırladığı raporu üyelere dağıttıktan sonra gazetecilere açıklamalarda bulundu. Raporların mahkeme için bağlayıcı olmadığını, çalışmaları hızlandırıcı nitelikte belgeler olduğunu söyledi. Üyelerin, Yargıtay Başsavcılığı'nın mütalaası ve AK Parti'nin savunmasından sonra çalışmaya başladığını belirten Kılıç, şöyle devam etti: "Arkadaşlarımızın çalışma temposu ve biçimi önümüzdeki süreci tayin edecektir. Bu süreç içinde arkadaşlarla konuşacağız, uygun olan zamanda gündemi verip müzakerelere geçeceğiz." Üyelerin bu süreçte rahatsız edilmemesini isteyen Kılıç, "Lütfen mahkemeyi rahat bırakın ve bu süreci sağlıklı bir şekilde tamamlayalım." dedi. Kılıç, bir gazetecinin sorusu üzerine, davayı görüşecekleri günü, arkadaşlarıyla görüştükten sonra belirleyeceğini kaydetti. "YAŞ toplantısının sonucu beklenecek mi?" sorusuna da Kılıç, "Onlar bizi ilgilendirmiyor. Biz kendi programımıza, çalışma hızımıza göre gündemimizi belirleyeceğiz." cevabını verdi.

AK Parti yetkilileri Dengir Mir Mehmet Fırat, Sadullah Ergin ve Bekir Bozdağ, parti hakkındaki kapatma davasında hakkındaki esas savunmasını Anayasa Mahkemesi'ne sundu.

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Dengir Mir Mehmet Fırat ile AK Parti Grup Başkan Vekilleri Sadullah Ergin ve Bekir Bozdağ, partinin esas hakkındaki savunmasını saat 16.45'te Anayasa Mahkemesi'ne getirdi.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Abdurrahman Yalçınkaya'nın 30 Mayısta verdiği esas hakkındaki görüşünün ardından 1 ay içinde esas hakkındaki savunmasını vermesi gereken AK Parti, yasal sürenin dolmasına 13 gün kala savunmasını Yüksek mahkemeye sundu.

Bundan sonra belirlenecek bir tarihte Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Yalçınkaya sözlü açıklama, AK Parti yetkilileri de sözlü savunma yapacak.

Bu sürecin ardından, davaya ilişkin bilgi, belgeleri toplayacak Anayasa Mahkemesi raportörü, esas hakkındaki raporunu hazırlayacak. Bu işlemler sürerken, gerek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı gerekse davalı AK Parti ek delil veya yazılı ek savunma verebilecek.

Raporun, Anayasa Mahkemesi'nin 11 üyesine dağıtılmasının ardından, Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç toplantı günü belirleyecek. Üyeler, belirlenen günde bir araya gelerek kapatma istemini esastan görüşmeye başlayacak.

AK Parti hakkındaki kapatma davasını 11 kişiden oluşan Anayasa Mahkemesi Heyeti karara bağlayacak. Asıl üyelerden herhangi birinin bulunmaması veya emekliye ayrılması durumunda 4 yedek üyeden en kıdemlileri heyete katılacak.

Anayasa'ya göre bir siyasi partinin kapatılmasına karar verilebilmesi için nitelikli çoğunluğun oyu aranacak. Buna göre, kapatma kararı için Anayasa Mahkemesi'nin 11 asıl üyesinin en az 7'sinin oyu gerekecek.

Anayasa Mahkemesi, Anayasa'nın 69. maddesine göre, ''temelli kapatma'' yerine, dava konusu fiillerin ağırlığına göre ''Hazine yardımından kısmen veya tamamen yoksun bırakma'' kararı da verebilecek.

» AK Parti'nin savunmasını indirmek için tıklayın «

Fırat: Savunma 402 sayfadan oluşuyor

AK Parti hakkında açılan kapatma davasına ilişkin esas savunmasını veren Genel Başkan Yardımcısı Dengir Mir Mehmet Fırat kısa bir açıklama yaptı.

Fırat:

Başsavcı tarafından daha önce açılan kapatma davasının devamı olarak esas hakkındaki iddianameye karşı söyleyeceklerimizi Anayasa Mahkemesi'ne sunduk.

3 klasörden oluşuyor. 5 klasör de ekleri bulunuyor. 3 temel klasörün 1. klasörü partinin temel söyleyeceklerini. 2. klasörde Genel Başkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın esas hakkındaki mütaalaya cevabı. 3. klasör ise diğer 70 kişi hakkındaki savunmalarla ilgilidir. Bunun toplam saysafıs 402 sayfadır.

1. klasör 92. sayfadır. Savunmamızla ilgili tamamı cd olarak basına verildi. Ancak diğer detayları öğrenmek için AK Parti'nin internet sitesinde yer alıyor. Söyleyeceklerim bundan ibaret. Teşekkür ediyorum.

Ulaşılması kolaylık olsun diye internet sitemizden ulaşabilirsiniz.

Bizim karar vereceğimiz konu değil. Anayasa Mahkemesi'nin vereceği karardır. Tahmin ediyorum ki yarın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na iletilir. Bundan sonra Yargıtay Başsavcısı dinlenir. Daha sonra gün verilir. Bizden sözlü savunma istenir.

Başörtüsü savunması Cumhuriyet Başsavcısının söylemleri arasında yer alan konu. Anayasa'da eşitlik üzerine yapılan düzenlemedir. Başsavcı başörtüsü düzenlemesi olarak algılayabilir.